Tienduizenden op straat in Brussel tegen Belgische regeringsplannen: vakbonden trekken aan noodrem

Brussel is op donderdag 12 maart 2026 het middelpunt van een grote nationale betoging tegen het beleid van de Belgische federale regering. De drie grote vakbonden, ABVV, ACV en ACLVB, sloegen de handen ineen en riepen hun leden en sympathisanten op naar het Noordstation te komen voor wat zij omschrijven als een historisch moment in de strijd voor sociale rechtvaardigheid. Naar schatting van de organisatoren worden zo'n 80.000 deelnemers verwacht. Het openbaar vervoer in Brussel is ernstig verstoord; ook op luchthaven Brussel-Nationaal ondervinden duizenden passagiers hinder.

Wat is de Arizona-coalitie?

De Arizona-coalitie, geleid door premier Bart De Wever van de Nieuw-Vlaamse Alliantie, is de Belgische federale regering die in het najaar van 2024 werd gevormd. De naam verwijst naar een kaartspelterm voor een specifieke combinatie. De coalitie bestaat uit N-VA, MR, Les Engages, Vooruit en CD&V. Ze heeft een breed programma van bezuinigingen en hervormingen van de arbeidsmarkt en de sociale zekerheid. De vakbonden beschouwen dit programma als een systematische uitholling van de Belgische welvaartsstaat.

Waarom protesteren de vakbonden?

De bezwaren zijn concreet en breed. Op het gebied van pensioenen willen de vakbonden voorkomen dat werknemers langer moeten werken voordat zij recht hebben op een volledig pensioen. Vrouwen zijn onevenredig getroffen: zij werken vaker deeltijd en hebben daardoor gemiddeld een lagere pensioenopbouw. De zogenoemde Jambonmalus, een maatregel die werknemers financieel benadeelt als zij niet actief op zoek zijn naar werk, stuitte op fel verzet van werknemers in de zorgsector en het onderwijs die door gezondheidsproblemen thuiszitten.

Op het gebied van koopkracht maken de vakbonden bezwaar tegen de Centenindex, een aanpassing van de automatische loonindexering die hogere inkomens minder beschermt. Tegelijk stijgen de zorgpremies, waardoor het beschikbare inkomen van veel huishoudens krimpt. De introductie van mini-contracten, waarbij een dienstverband zo klein kan zijn als een tiende van een voltijdse baan, wekt ook zorgen: flexibilisering leidt tot onzekerheid en armoederisico voor de meest kwetsbare werknemers.

Een oud gevecht, maar met nieuwe urgentie

Het is niet de eerste keer dat Belgie opschudt van massale vakbondsprotesten. In oktober 2025 trokken 140.000 mensen door de Brusselse straten, gevolgd door een historische vierdaagse stakingsactie in november. Die acties leidden tot enkele concessies: de pensioenberekening werd op onderdelen aangepast, een aantal maatregelen voor werklozen werd afgezacht en de zogenoemde landingsbanen voor oudere werknemers bleven behouden. Toch zijn de vakbonden niet tevreden. Vakbondsleider Bart Engelaar van het ABVV stelde dat ondanks kleine correcties het antisociale karakter van het regeringsbeleid ongewijzigd blijft.

Breed sociaal front

Opvallend is dat niet alleen de traditionele vakbondsmilitanten deelnemen. De betoging trekt ook zelfstandigen, jongeren en middenveldorganisaties aan die zich zorgen maken over de richting van het Belgische sociaal model. Vrouwenorganisaties zijn nadrukkelijk aanwezig, omdat de pensioen- en arbeidsmarkthervormingen vrouwen harder treffen dan mannen. Het thema eerlijke belastingen speelt eveneens een rol: de vakbonden vinden dat de sterkste schouders te weinig bijdragen aan de publieke financiering van sociale voorzieningen.

De ACLVB, de liberale vakbond die historisch minder snel naar actiemiddelen grijpt, sloot zich aan bij de betoging. Dat alle drie de grote vakbonden optrekken, is in Belgie een sterk signaal: de weerstand komt niet alleen van de linkerzijde van het politieke spectrum.

Gevolgen voor het dagelijks leven in Belgie

De hinder is merkbaar. Op luchthaven Brussel-Nationaal ondervinden naar schatting 42.500 passagiers vertraging of annuleringen doordat grondpersoneel staakt. Trams, bussen en metro in Brussel rijden sterk verminderd of helemaal niet. Scholen blijven grotendeels open, maar sommige leerkrachten nemen deel aan de betoging.

Wat zijn de gevolgen voor Nederland?

De Belgische situatie is voor Nederland meer dan een buurlandbericht. De discussies over pensioenen, arbeidsflexibilisering en koopkrachtbescherming spelen ook ten noorden van de grens, waar de gevolgen van het nieuwe pensioenstelsel en de AOW-leeftijd actuele politieke themas zijn. Vakbondsfederaties in Nederland volgen de Belgische acties dan ook met interesse. De uitkomst van de strijd in Belgie kan richting geven aan vergelijkbare debatten in Nederland.