FVD geboycot in Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Nijmegen na onthullingen over extreemrechtse kandidaten

Gemeenteraadsverkiezingen brengen FVD in 104 gemeenten

Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026 behaalde Forum voor Democratie (FVD) een spectaculaire opmars. De partij nam deel in 104 gemeenten en werd naar schatting de relatief grootste stijger onder de nationale partijen, met een verviervoudiging van het kiezersaantal ten opzichte van 2022. In totaal steeg FVD van 55 naar 299 raadszetels. De partij werd de grootste in Velsen en Epe en boekte grote winsten in Purmerend, Eindhoven en Doetinchem. Die electorale groei wordt echter overschaduwd door een reeks onthullingen over de achtergrond van FVD-kandidaten.

Volkskrant-onderzoek onthult extreemrechtse connecties

Op 5 februari 2026 publiceerde de Volkskrant een uitgebreid onderzoek naar de kandidatenlijsten van FVD. De krant constateerde dat meerdere kandidaten in verschillende gemeenten actief waren of zijn in extreemrechtse organisaties. Het gaat onder meer om de Geuzenbond, een rechtsextremistische organisatie, en de Nederlandse Volks-Unie (NVU), een neonazistische partij die het nationaalsocialisme als leidraad hanteert. In Nieuwegein stond een kandidaat op positie twee van de FVD-lijst die lid was van de NVU en al in 2017 FVD-lid was geworden. Andere kandidaten zouden in interne appgroepen antisemitische uitspraken hebben gedaan of rechtsextremistisch geweld hebben verheerlijkt.

Kandidaat Den Haag noemde Breivik en Tarrant een goddelijk duo

Bijzonder opvallend is de casus in Den Haag. De nummer drie op de Haagse FVD-lijst, Timon Busscher, stuurde in 2020 berichten in gesloten JFVD-appgroepen waarin hij de terreuraanslagplegers Anders Breivik en Brenton Tarrant een "goddelijk duo" noemde. Breivik doodde in 2011 77 mensen in Noorwegen; Tarrant schoot in 2019 51 bezoekers van twee moskeen in Christchurch dood. Busscher stond desondanks op de kandidatenlijst en haalde een zetel. In negen van de tien Haagse partijen stemde de raadsfractie voor een boycot van FVD, alleen Hart voor Den Haag en PVV deden niet mee aan de boycot.

Boycot in vier steden, verdeeldheid in kleinere gemeenten

In Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Nijmegen besloten meerderheden van partijen geen fracties te laten deelnemen aan coalitieonderhandelingen of gezamenlijke commissies waarbij FVD betrokken is. In Amsterdam besloten vrijwel alle partijen tot een boycot. In Rotterdam wordt gesproken van een cordon sanitaire, analoog aan de constructie die jarenlang in Belgie rond het Vlaams Belang bestond. In Nijmegen steunden minstens vier partijen de uitsluiting. Buiten de grote steden is het beeld echter gemengd. In Schagen, Delft, Haarlem en de Krimpenerwaard werd een boycotvoorstel niet aangenomen. Kleinere gemeenten kozen voor een pragmatische opstelling, waarbij partijen zeggen per onderwerp te bekijken of FVD-steun acceptabel is.

FVD verwerpt beschuldigingen en spreekt van hetze

FVD-leider Thierry Baudet reageerde woedend op de boycotbesluiten. Hij noemde de uitsluiting een democratisch schandaal en beschuldigde de gevestigde partijen van angst voor de groeiende aanhang van zijn beweging. Volgens Baudet worden zijn kandidaten bewust zwart gemaakt door linkse media. De partij kondigde aan juridische stappen te overwegen in gemeenten waar FVD structureel wordt buitengesloten van commissievergaderingen, wat zij in strijd achten met het recht van gekozen volksvertegenwoordigers op deelname aan het democratisch proces.

Historisch precedent en debat over democratische waarden

Politicologen wijzen erop dat dit de eerste keer is in de naoorlogse Nederlandse geschiedenis dat een extreemrechtse partij met bijna 300 raadszetels in zoveel gemeenten tegelijk te maken krijgt met een formele uitsluiting. Sommige onderzoekers zijn kritisch op de boycotstrategie, omdat die FVD historisch het imago geeft van een vervolgde partij en potentieel kiezers aantrekt die sympathie voelen voor het martelaarschap. Anderen stellen dat het niet-reageren op extreemrechtse infiltratie de normalisering versnelt en de democratische rechtsstaat ondermijnt.