Chinese geheugenchipmaker CXMT vervijfvoudigt in waarde op eerste beursdag in Shanghai

Een opening die de Chinese beurs op zijn kop zette

De Chinese geheugenchipmaker ChangXin Memory Technologies, beter bekend als CXMT, maakte maandag 27 juli zijn debuut op de STAR Market, het technologiesegment van de beurs van Shanghai. De introductiekoers was vastgesteld op 8,66 yuan per aandeel. Bij de opening stond het stuk op 49,50 yuan, een stijging van bijna vijfhonderd procent binnen een handelsdag.

Met de uitgifte van 6,688 miljard aandelen haalde het bedrijf 57,9 miljard yuan op, omgerekend ongeveer 7,5 miljard euro. Als de overtoewijzing van nog eens een miljard aandelen volledig wordt benut, loopt de opbrengst op tot ruwweg negen miljard euro. Daarmee is dit de grootste beursgang op het Chinese vasteland sinds die van Agricultural Bank of China in 2010.

Wat het bedrijf nu waard is

De beurswaarde kwam na de openingssprong uit rond 3,1 biljoen yuan. Omgerekend gaat het om ruim vierhonderd miljard euro, waarbij de precieze bedragen die verschillende bronnen noemen uiteenlopen doordat de koers gedurende de dag beweegt. CXMT is daarmee in een klap het meest waardevolle bedrijf dat op het vasteland genoteerd staat, en binnen heel China alleen kleiner dan Tencent.

Vermogensbeheerder Corne van Zeijl noemde de gang van zaken werkelijk spectaculair. Buitenlandse beleggers konden er overigens niet aan meedoen: de STAR Market is voor hen gesloten, waardoor de hele koersexplosie zich binnen de Chinese kapitaalmarkt afspeelde.

Van jarenlang verlies naar miljardenwinst

De cijfers achter de notering laten een scherpe ommekeer zien. CXMT boekte in het eerste kwartaal van 2026 een winst van 33 miljard yuan, ongeveer 4,3 miljard euro. Dat staat tegenover een opgeteld verlies van zo'n 37 miljard yuan over het voorafgaande decennium.

Die omslag hangt samen met de wereldwijde schaarste aan geheugenchips. De vraag naar DRAM, het werkgeheugen in laptops, telefoons en datacenters, is door de opkomst van kunstmatige intelligentie sterk gestegen, terwijl er maar weinig fabrikanten zijn die het op grote schaal kunnen maken.

Een vierde speler in een markt van drie

Tot voor kort werd de DRAM-markt vrijwel volledig beheerst door Samsung en SK Hynix uit Zuid-Korea en het Amerikaanse Micron. CXMT is de eerste Chinese partij die zich daar serieus tussen wringt. Bronnen verschillen over de precieze rangorde: sommige plaatsen het bedrijf als derde producent, andere spreken van een vierde speler die nog altijd kleiner is dan de gevestigde drie.

Analist Daniel Citroen van ING wees erop dat dit de eerste Chinese speler is die deze markt betreedt. Ellie Wang van marktonderzoeker TrendForce noemde de uitbreiding van de productiecapaciteit en de nieuwe klanten onder smartphonefabrikanten reden om CXMT als geloofwaardige uitdager te zien, juist nu afnemers door de krapte op zoek zijn naar alternatieve leveranciers.

De rem die Washington erop zet

Tegenover die opmars staat een harde beperking. Amerikaanse exportregels verhinderen dat CXMT de meest geavanceerde productiemachines van het Nederlandse ASML kan kopen. Dat raakt vooral de productie van high bandwidth memory, het gestapelde geheugen dat AI-datacenters nodig hebben en waar de hoogste marges zitten.

Zolang die toegang ontbreekt, kan het bedrijf wel volume draaien in gangbaar geheugen, maar blijft het bovenste segment lastig bereikbaar. De opbrengst van de beursgang is dan ook bestemd voor uitbreiding van de DRAM-productie en voor versnelling van het eigen onderzoek.

Het staatsmodel achter de groei

CXMT is geen bedrijf dat zich in de luwte van de markt heeft opgewerkt. De lokale overheid van Hefei ondersteunde de groei met gesubsidieerde grond, financiele steun en de opbouw van een leveranciersnetwerk eromheen. De beursgang zet dat model in de schijnwerpers, omdat de opbrengst laat zien wat jaren van publieke investering in verlieslatende jaren uiteindelijk kan opleveren.

Daarmee raakt de notering aan een bredere Chinese ambitie: minder afhankelijk worden van buitenlandse chipleveranciers. Geheugen is daarin een logisch beginpunt, omdat het in vrijwel elk elektronisch apparaat zit en de technologische drempel lager ligt dan bij de meest geavanceerde logicachips.

Wat dit voor Nederland betekent

Voor Nederland loopt de lijn rechtstreeks naar Veldhoven. ASML is de partij wier machines CXMT niet volledig mag kopen, en tegelijk de partij die zou profiteren als die beperking ooit zou versoepelen. Elke Chinese geheugenfabriek die groeit zonder Nederlandse topmachines vergroot bovendien de kans dat er op termijn een alternatief pad ontstaat waarin ASML geen rol speelt.

Tegelijk is voorzichtigheid op zijn plaats bij het duiden van een koerssprong van bijna vijfhonderd procent op de eerste dag. Zo'n beweging op een beurs die voor buitenlandse partijen gesloten is, zegt in de eerste plaats iets over de vraag van Chinese beleggers en pas in tweede instantie iets over de technologische positie van het bedrijf.