Defensie haalt Nederlanders uit Midden-Oosten: ruim 11.000 aanmeldingen bij BZ

Het conflict in het Midden-Oosten treft inmiddels ook tienduizenden Nederlanders die in de regio waren voor werk, vakantie of bezoek. Meer dan 11.000 mensen hebben zich aangemeld via het speciale contactformulier van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Zondag vertrekt een militair transportvliegtuig van de Koninklijke Luchtmacht naar Muscat om de eerste groep gestrande reizigers op te halen, mensen die al dagen vastzaten nadat commerciële vluchten werden geannuleerd of omgeleid.

Hoe kwamen Nederlanders vast te zitten?

Toen het conflict tussen Iran en de coalitie van VS en Israël uitbrak, reageerden luchtvaartmaatschappijen snel: routes boven het Iraanse luchtruim, de Perzische Golf en aangrenzende gebieden werden onmiddellijk gesloten of omgeleid. Vliegtuigen die al in de lucht waren, werden naar alternatieve bestemmingen geleid. Passagiers die op het punt stonden te vertrekken uit steden als Dubai, Muscat of Doha zagen hun vluchten annuleren zonder alternatief aanbod.

Een specifieke groep reizigers raakte gestrand in Muscat nadat twee eerder geplande repatriëringsvluchten op zaterdag 7 maart werden uitgesteld vanwege verslechtering van de veiligheidssituatie in de luchtruimen onderweg. Zij werden opgevangen door de Nederlandse ambassade in Oman en wachten sindsdien op transport.

Militair vliegtuig ingezet

Het ministerie van Defensie heeft besloten een Airbus A330 Multi Role Tanker Transport (MRTT) in te zetten voor de evacuatie. Dit militaire transportvliegtuig heeft een grote capaciteit en is inzetbaar op vliegroutes waar commerciële maatschappijen momenteel niet opereren. De geplande route loopt van Muscat naar Hurghada in Egypte. Vanuit Hurghada worden reizigers via commerciële vluchten naar Nederland gebracht, in samenwerking met het ministerie van Buitenlandse Zaken.

Minister Yeşilgöz van Defensie kondigde de operatie zondagochtend aan. "Die mensen willen we veilig terugkrijgen," aldus de minister. Ze benadrukte dat de luchtmacht klaar staat voor vervolgvluchten zodra de situatie dat toelaat.

Meer dan 11.000 aanmeldingen, 5.000 in aanmerking

Van de ruim 11.000 mensen die het contactformulier invulden, zijn iets meer dan 5.000 in aanmerking voor actieve repatriëring door de overheid. Het verschil zit hem in de definitie: het kabinet maakt onderscheid tussen toeristen en tijdelijke reizigers enerzijds, en mensen die in de regio wonen en lokale ondersteuningsnetwerken hebben anderzijds. Dat laatste wordt niet beschouwd als een repatriëringssituatie.

De situatie verschilt sterk per land. In totaal zijn elf landen in de regio betrokken bij de uitvoering, elk met een eigen veiligheidsstatus en luchtverbindingen. In sommige landen is het vliegveld gewoon in gebruik; elders ontbreekt een werkende verbinding met Europa volledig. "Het vinden van een vlucht is vaak niet het probleem, het naartoe komen wel," aldus minister Berendsen van Buitenlandse Zaken. "In sommige gevallen is een busrit van zes uur over land de enige optie."

Prioriteit bij kwetsbare groepen

De overheid stelt kwetsbare reizigers, ouderen, mensen met medische behoeften en minderjarigen zonder begeleiding, prioritair. Gezonde volwassenen die zelfstandig kunnen reizen, worden opgeroepen om dat te doen zodra er een mogelijkheid is, ook als dat via een omweg gaat.

KLM voerde eerder al een noodvlucht uit vanuit Muscat die 91 Nederlandse reizigers en zo'n 160 luchtvaartmedewerkers terugbracht naar Amsterdam. Het is onbekend wanneer KLM zijn reguliere routes naar de regio hervat. De luchtvaartmaatschappij volgt de situatie op de voet, maar wil geen voorspelling doen over heropening van vluchten zolang het conflict voortduurt.

Wat kunnen reizigers zelf doen?

Het ministerie van Buitenlandse Zaken roept Nederlanders in de regio op zich in te schrijven via nederlandwereldwijd.nl en de lokale aanwijzingen van de ambassade te volgen. Wie nog niet heeft aangemeld maar hulp nodig heeft, kan ook telefonisch contact opnemen met de 24/7-crisislijn van Buitenlandse Zaken. Updates over repatriëringsvluchten worden gepubliceerd op defensie.nl.