Noord-Korea vuurt een salvo ballistische raketten af, dagen nadat Seoul om militair overleg vroeg

Een salvo uit het gebied rond Wonsan

Noord-Korea heeft donderdag rond half een plaatselijke tijd een reeks korte-afstandsballistische raketten afgevuurd. De Zuid-Koreaanse generale staf telde ongeveer tien tot twaalf raketten, gelanceerd vanuit het gebied rond de havenstad Wonsan aan de oostkust van het land.

De raketten vlogen ongeveer 250 kilometer voordat ze in de zee tussen het Koreaanse schiereiland en Japan terechtkwamen, in Zuid-Korea de Oostzee genoemd en internationaal bekend als de Japanse Zee. Het Japanse ministerie van Defensie bevestigde de lancering en de Japanse kustwacht waarschuwde schepen in het gebied. De raketten kwamen niet in Japans territorium of in de Japanse exclusieve economische zone terecht, en er zijn geen schepen of vliegtuigen beschadigd.

De timing is het signaal

Wat de lancering betekenis geeft, is vooral het moment. Minder dan een week eerder had Zuid-Korea militair overleg voorgesteld, bedoeld om duidelijkheid te krijgen over waar de grenslijn precies loopt en om de verbroken communicatiekanalen tussen beide legers te herstellen. Noord-Korea heeft deelname aan dat overleg niet bevestigd.

Het Zuid-Koreaanse nationale veiligheidskantoor stelde dat de lanceringen resoluties van de VN-Veiligheidsraad schenden. Lim Eul-chul, hoogleraar aan de Kyungnam-universiteit, noemde het een machtsvertoon van een vrij hoog niveau en zag er twee boodschappen in: dat Pyongyang grote Zuid-Koreaanse en Amerikaanse militaire installaties kan vernietigen, en een politiek signaal over de versterking van de grens.

De landmijnruzie eronder

De directe aanleiding voor de verslechterde verhoudingen ligt in de gedemilitariseerde zone. Op 21 september raakten daar drie Zuid-Koreaanse militairen verwond door een landmijnexplosie. Een gezamenlijk onderzoek van Zuid-Korea en de Verenigde Naties concludeerde dat Noord-Korea die mijnen ruim een jaar eerder had gelegd.

Pyongyang verwerpt die conclusie. VN-vertegenwoordiger Kim Song beschuldigde Seoul ervan de explosie te hebben verzonnen en noemde de Zuid-Koreaanse opstelling een poging om de eigen verantwoordelijkheid voor de spanningen te ontlopen. Kim Yo-jong, de zus van leider Kim Jong-un, noemde de Zuid-Koreaanse eis om een verontschuldiging verachtelijk.

Een grens die weer wordt opgetuigd

Dezelfde grens wordt tegelijk fysiek zwaarder gemaakt. Noord-Korea heeft sinds 2024 bijna een miljoen mijnen gelegd, onder andere langs de demarcatielijn. Kim Yo-jong liet weten dat de propagandaluidsprekers aan de grens bijna gereed zijn, een stap die eerdere afspraken om de spanning te verlagen terugdraait.

Daarmee verdwijnen een voor een de maatregelen die beide Korea's in rustiger jaren hadden genomen. De luidsprekers waren juist een van de eerste dingen die werden weggehaald toen de verhoudingen verbeterden, en hun terugkeer is in Seoul dan ook als een bewuste boodschap gelezen.

Een wapenwedloop in versnelling

De raketlancering staat niet op zichzelf. Noord-Korea moderniseert zijn strijdkrachten in hoog tempo en testte recent een precisiegeleid torpedosysteem en een hypersonische raket voor de middellange afstand. Zuid-Korea testte op zijn beurt voor het eerst een eigen hypersonisch wapen, met president Lee Jae-myung aanwezig bij de lancering. Noord-Korea reageerde daarop met extra lanceringen.

Aan de Zuid-Koreaanse kant gaat de aandacht ook naar onbemande systemen. Het ministerie van Defensie wil een half miljoen dronebestuurders opleiden. Dat plan staat op gespannen voet met de praktijk, want de bestaande dronedivisie wordt juist geherstructureerd en heeft met budgetkortingen te maken.

De Russische lijn in dit conflict

Noord-Korea staat in dit alles niet alleen. Noord-Koreaanse troepen en wapens steunen de Russische strijdkrachten in de oorlog tegen Oekraine, en Pyongyang doet daar meer voor terug dan het krijgt in geld. Het land haalt er gevechtservaring en wapentechnologie uit.

Die uitwisseling is inmiddels zichtbaar in de capaciteiten. De Noord-Koreaanse droneproductie wordt uitgebreid, Russische officieren leiden Noord-Koreaanse vliegers op, en beide landen hielden gezamenlijke oefeningen waarin drones, kruisraketten en ballistische raketten in een gecombineerde aanval werden ingezet.

Wat Nederland hiermee te maken heeft

Voor Nederland loopt de verbinding met dit conflict via Oekraine. Elke stap waarmee Noord-Korea zijn militaire kennis vergroot, vergroot indirect wat Rusland aan het front kan inzetten, en daarmee ook wat Europese landen aan steun moeten blijven leveren. Een conflict op het Koreaanse schiereiland is in die zin geen ver verhaal.

Daarbij komt het economische belang. De zeeroutes rond Korea en Japan horen tot de drukste ter wereld en zijn verbonden met de aanvoer van chips en elektronica waarvan de Nederlandse industrie afhankelijk is. Een waarschuwing van de Japanse kustwacht aan schepen in het gebied blijft deze keer zonder gevolgen, maar het illustreert hoe dicht militaire oefeningen en handelsroutes daar op elkaar liggen.

Wat nog onduidelijk is

De belangrijkste onzekerheid is of er alsnog gepraat gaat worden. Zuid-Korea heeft het aanbod voor militair overleg gedaan, Noord-Korea heeft er niet op gereageerd, en een salvo raketten is geen antwoord dat beide kanten op kan worden gelezen.

Daarachter speelt nog iets anders mee. In Seoul bestaat onzekerheid over de mogelijkheid dat de Amerikaanse regering rechtstreeks met Pyongyang over kernwapens gaat praten, buiten Zuid-Korea om. Die vrees verklaart mede waarom Seoul blijft aandringen op gesprekken over de grens, ook als het antwoord uit het noorden voorlopig uit raketten bestaat.