Iran bestookt Golf-regio met raketten en drones: gasprijs schiet omhoog

De Golfregio bevindt zich in een staat van verhoogde oorlogsalarm. Nadat de Verenigde Staten en Israël eind februari een reeks luchtaanvallen uitvoerden op Iran, is Teheran begonnen met vergeldingsacties die meerdere buurlanden treffen. Qatar, Saudi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten en Bahrein meldden de afgelopen week luchtalarmen, onderschepte raketten en beschadigde infrastructuur. De impact op de wereldwijde energiemarkt is al voelbaar, en voor Nederland direct van belang.

Hoe het conflict escaleerde

Op 28 februari 2026 voerden de VS en Israël gezamenlijke luchtaanvallen uit op doelen in Iran. De aanvallen volgden op de definitieve mislukking van diplomatieke onderhandelingen over het Iraanse nucleaire programma en hadden tot doel de Iraanse militaire capaciteit te beperken. Teheran reageerde met brede vergeldingsacties: in de dagen die volgden lanceerde het Iraanse Revolutionair Bewakerskorps golven van ballistische raketten, kruisraketten en zelfmoordsdrones richting de Golfregio.

Qatar meldde tot dusver meer dan honderd ballistische raketten, tientallen drones en verscheidene kruisraketten op zijn grondgebied te hebben waargenomen. Het overgrote deel werd onderschept door de Qatarese luchtverdediging. Toch wisten enkele projectielen doelen te bereiken, waaronder de Al Udeid-luchtmachtbasis waar Amerikaanse troepen gestationeerd zijn. Daarbij vielen geen doden, aldus het Qatarese ministerie van Defensie.

Luchtgevechten boven de Golf

Het conflict nam een nieuwe dimensie aan toen Qatar bekendmaakte twee Iraanse gevechtsvliegtuigen te hebben neergehaald. Het was de eerste keer dat de Qatarese luchtmacht in een luchtgevecht betrokken raakte, een mijlpaal die analisten omschreven als een significante escalatie. Correspondenten ter plekke wezen erop dat lucht-tot-luchtgevechten een drempel overschrijden die het conflict naar een nieuw, gevaarlijk niveau tilt.

Ook Saudi-Arabië en de VAE waren doelwit. Riyadh meldde het onderscheppen van raketten gericht op een luchtmachtbasis en drones die aanvlogen op een olieraffinaderij. Bahrain activeerde meerdere keren het luchtalarm en riep burgers op beschutting te zoeken.

Gasproductie Qatar stilgelegd: Europese prijzen schieten omhoog

De meest directe economische gevolgen vloeien voort uit beslissingen van QatarEnergy. Het staatsoliebedrijf kondigde aan de productie van vloeibaar aardgas (LNG) tijdelijk stil te leggen na aanvallen op de gasinfrastructuur in de industriezones van Ras Laffan en Mesaieed. Qatar is 's werelds grootste exporteur van LNG en levert een aanzienlijk deel van het gas dat Europa verwarmt en zijn industrie draaiende houdt.

De markten reageerden onmiddellijk. De benchmarkprijzen voor gas in Nederland en het Verenigd Koninkrijk stegen met bijna 50 procent in één handelssessie. Aziatische LNG-prijzen schoten met circa 39 procent omhoog. Energiehandelaren wijzen erop dat zelfs een tijdelijke onderbreking van Qatarese LNG-leveringen de Europese gasvoorraden, die na de afgelopen winters al krap zijn, verder onder druk zet.

Wat betekent dit voor Nederland?

Nederland importeert aanzienlijke hoeveelheden LNG, deels als buffer voor de afnemende Groningse gasproductie en deels als doorvoerhaven voor de rest van Europa via de Gate-terminal in Rotterdam. Een aanhoudende productiestilstand in Qatar drijft de importkosten op en kan doorwerken in de energierekening van huishoudens en bedrijven.

Bovendien is Nederland als NAVO-lid nauw verbonden met de Amerikaanse militaire operaties die aan de basis liggen van het conflict. Dat roept politieke vragen op over de mate waarin Nederland meeverantwoordelijkheid draagt voor de gevolgen van de VS-Israëlische aanvallen op Iran, vragen die in Den Haag vooralsnog voorzichtig worden ontweken.

Regio op scherp

Het conflict vertoont vooralsnog geen tekenen van de-escalatie. Iran heeft verklaard zijn vergeldingsacties voort te zetten zolang de VS en Israël militair actief blijven op Iraans grondgebied of in zijn invloedssfeer. Vluchten boven de Golf zijn ernstig verstoord: meerdere luchtvaartmaatschappijen hebben routes omgeleid of tijdelijk opgeschort.

De komende dagen zijn cruciaal. Diplomatieke kanalen via onder meer Zwitserland en Qatar proberen een opening te vinden voor een staakt-het-vuren, maar de signalen vanuit Teheran zijn vooralsnog weinig hoopgevend. Europa, en Nederland in het bijzonder, volgt de ontwikkelingen met groeiende zorg, zowel om de humanitaire situatie als om de energiepositie voor de komende maanden.