Verdachten synagoge-aanslag Rotterdam twee weken langer vast; politie zoekt daders aanval Joodse school Amsterdam

Rotterdam: vier verdachten langer achter de tralies

De rechter-commissaris heeft maandag het voorarrest verlengd van de vier verdachten die worden vastgehouden voor de aanslag op een synagoge in Rotterdam. De aanslag vond plaats in de nacht van donderdag 12 op vrijdag 13 maart: bij de synagoge vond een explosie plaats en werd brand gesticht. Door snel optreden van de politie kon een mogelijke tweede aanslag worden voorkomen. Het vuur doofde vanzelf, waardoor de materiële schade beperkt bleef.

De vier verdachten zijn twee 19-jarigen, een 18-jarige en een 17-jarige. Ze worden verdacht van het veroorzaken van een explosie, brandstichting en poging tot brandstichting, allemaal gepleegd met een terroristisch oogmerk. De rechter-commissaris verlengde hun voorarrest maandag met twee weken. Het Openbaar Ministerie bevestigde het terroristische karakter van de verdenking.

Amsterdam: gerichte aanval op Joodse school

Twee dagen na de aanslag in Rotterdam, op zaterdag 14 maart, vond een nieuwe aanval op een Joods doelwit plaats. Ditmaal was het een Joodse school aan de Zeelandstraat in Amsterdam-Zuid. De politie omschreef de aanval als doelgericht. De materiële schade bleef beperkt, maar de ernst is groot: het gaat om de tweede geplande aanslag op een Joods doelwit binnen enkele dagen.

De twee verdachten van de Amsterdamse aanslag zijn nog voortvluchtig. De politie publiceerde maandag herkenbare camerabeelden van de twee en roept getuigen op zich te melden. Wie informatie heeft, kan contact opnemen via het nationale nummer 0800-6070 of anoniem via Meld Misdaad Anoniem op 0800-7000.

Verband tussen beide aanslagen onderzocht

Politie en justitie gaan ervan uit dat er een verband bestaat tussen de aanslag in Rotterdam en die in Amsterdam. De werkwijze van de daders vertoont sterke gelijkenissen, wat de autoriteiten deed besluiten het onderzoek te coördineren. Ook een eerdere aanval in het Belgische Luik wordt in verband gebracht met de reeks. Dat roept de vraag op of er sprake is van een gecoördineerde golf van antisemitisch geweld in de Lage Landen.

Het zijn de meest ernstige geweldsincidenten gericht op de Joodse gemeenschap in Nederland in jaren. Ze volgen op een periode van toenemende zorgen over antisemitisme in Europa, die in Nederland al verhoogd was na de rellen rondom de voetbalwedstrijd Ajax-Maccabi Tel Aviv in november 2024.

Politiek debat over veiligheid Joodse gemeenschap

De aanslagen domineren het politieke debat. Premier Rob Jetten sprak bij zijn bezoek aan Berlijn maandag expliciet zijn zorgen uit over antisemitisme, mede naar aanleiding van de recente incidenten. Hij benadrukte dat de bescherming van de Joodse gemeenschap een verantwoordelijkheid is die Nederland serieus neemt en dat hij dit onderwerp ook met bondskanselier Friedrich Merz besprak.

Het Centrum Informatie en Documentatie Israel (CIDI) noemde de aanslagen een aanval op de Joodse gemeenschap als geheel en drong aan op snelle berechting en duidelijke signalen van de overheid. Diverse politieke partijen riepen op tot een debat in de Tweede Kamer over de beveiliging van Joodse instellingen.

Beveiliging opgeschaald bij Joodse instellingen

Synagogen en andere Joodse instellingen in Nederland zijn na de aanslagen in verhoogde staat van paraatheid gebracht. De beveiliging bij diverse locaties is opgeschaald, mede op verzoek van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). Het dreigingsniveau voor Joodse doelwitten in Nederland is verhoogd naar het hoogste niveau binnen die specifieke categorie.

De Joodse gemeenschap in Nederland telt naar schatting 30.000 tot 40.000 leden. Vertegenwoordigers van de gemeenschap lieten maandag weten geschokt maar vastberaden te zijn. Een woordvoerder van het Nederlands Israëlitisch Kerkgenootschap stelde dat de gemeenschap zich niet zal laten wegdringen: de gemeenschap woont al eeuwen in dit land en dat verandert niet door aanslagen als deze.