Berlijn luchthaven volledig stilgelegd door staking: 57.000 reizigers moeten omboeken

Nul vluchten, 57.000 gedupeerde reizigers

Luchthaven Berlijn Brandenburg is woensdag 18 maart volledig plat komen te liggen door een eendaagse waarschuwingsstaking van ver.di, de grootste vakbond in de dienstensector in Duitsland. De staking loopt van 04.00 tot 22.59 uur. Alle 445 geplande vluchten, zowel aankomsten als vertrekken, zijn geannuleerd. Ruim 57.000 passagiers die vandaag via Berlijn wilden reizen, zijn gedupeerd. Luchtvaartmaatschappijen en de luchthaven hebben reizigers gevraagd hun vlucht niet naar het vliegveld te komen en direct contact op te nemen met hun luchtvaartmaatschappij voor omboekopties.

De staking is een "Warnstreik", een kortdurende waarschuwingsstaking die bedoeld is om druk te zetten op de loononderhandelingen. Ver.di voert al weken actie namens het personeel van vliegveldbeheerder Flughafen Berlin Brandenburg GmbH (FBB), dat een cao-verhoging eist van 3 euro per uur bovenop het huidige tarief. FBB heeft een bod van 2,10 euro neergelegd, wat de bond onvoldoende vindt gezien de snel gestegen kosten van levensonderhoud. De onderhandelingen zijn voorlopig vastgelopen.

Wie staakt er en waarom?

Zo'n 2.000 werknemers zijn opgeroepen te staken. Het gaat om personeel in de brandweer van de luchthaven, verkeersleiders op grondniveau, terminalmedewerkers en technisch onderhoudspersoneel. Zonder deze groepen kan een luchthaven niet veilig opereren: de brandweer is wettelijk verplicht aanwezig bij elke start en landing, grondverkeersleiders zorgen dat vliegtuigen veilig naar de gate rijden, en terminalmedewerkers bedienen de beveiligingspoorten en bagageafhandeling.

Ver.di wijst erop dat de inflatie de afgelopen drie jaar de reele koopkracht van luchthavenpersoneel fors heeft aangetast. De vakbond beschrijft de huidige cao-onderhandelingen als de meest moeizame in jaren. Duitsland kent een reeks stakingsacties in de publieke sector en dienstverlenende industrie die al maanden aansleept, van treinen en bussen tot zorginstellingen en nu ook luchtverkeer. Lufthansa, Ryanair en andere grote maatschappijen die Berlijn bedienen, meldden dat zij duizenden passagiers omboeken naar eerdere of latere vluchten in de komende dagen.

Nederlandse reizigers getroffen

De staking heeft directe gevolgen voor Nederlandse reizigers. Transavia vliegt dagelijks vanuit Amsterdam naar Berlijn en heeft alle vluchten van vandaag geannuleerd. Reizigers met een Transavia-ticket naar of via Berlijn op 18 maart mogen kosteloos omboeken naar een andere datum tot en met 25 maart. Ryanair, dat vanuit meerdere Nederlandse regionale luchthavens inclusief Eindhoven op Berlijn vliegt, hanteert een vergelijkbare regeling.

Reizigers die toch al op weg zijn naar een Nederlandse luchthaven wordt aangeraden te controleren of hun vlucht is omgeboekt of geannuleerd voordat zij vertrekken. Berlijn is een populaire bestemming voor Nederlandse weekendtoeristen en zakelijke reizigers die de stad als knooppunt gebruiken voor doorreizen naar Oost-Duitsland en Polen. De staking treft ook mensen die Berlijn als tussenstation gebruiken voor vluchten richting Azie en Amerika.

Patroon van staking in Duitsland

De sluiting van BER past in een bredere golf van arbeidsacties in de Duitse infrastructuursector. In 2024 en 2025 legden machinisten van Deutsche Bahn het treinverkeer meerdere keren lam door stakingen van vakbond GDL. Beveiligers op meerdere grote Duitse luchthavens - Frankfurt, Hamburg, Munchen - staakten ook al, waardoor tienduizenden reizigers werden getroffen. Berlijn was tot nu toe relatief gespaard gebleven van zulke acties, maar de lopende cao-onderhandelingen bij BER maakten een staking al weken onvermijdelijk.

Duitsland heeft in de afgelopen jaren een debat gevoerd over het stakingsrecht in vitale infrastructuur. Waar Nederland en Belgie doorgaans een minimale dienstverlening bij stakingen in het openbaar vervoer afdwingen, heeft Duitsland dat wettelijk niet vastgelegd voor de luchtvaart. Ver.di maakt gebruik van die juridische ruimte om maximale druk uit te oefenen. Of er al voor de volgende onderhandelingsronde, die volgende week staat gepland, een akkoord komt is onduidelijk. Tot die tijd bestaat het risico op een volgende staking op korte termijn.