Fed houdt rente vast en verhoogt inflatieprognose: Iran-olieschok dreigt aanhoudend te zijn

Rente opnieuw ongewijzigd: 3,5 tot 3,75 procent

Het Federal Open Market Committee (FOMC) stemde woensdag 18 maart met 11 stemmen voor en 1 tegen om de Amerikaanse beleidsrente te handhaven op het bestaande bandbreedte van 3,5 tot 3,75 procent. De enige dissident was gouverneur Stephen Miran, die pleitte voor een verlaging van een kwart procentpunt. Het besluit markeert de tweede opeenvolgende vergadering waarop de Fed geen wijziging doorvoert. Eerder dit jaar werd verwacht dat de Fed in 2026 twee tot drie verlagingen zou doorvoeren, maar de escalatie van het Iran-conflict dwingt beleidsmakers tot grotere voorzichtigheid.

Powell: oliecrisis dreigt inflatie langdurig boven doel te houden

Fed-voorzitter Jerome Powell waarschuwde na het besluit dat de stijgende olieprijzen als gevolg van de oorlog in Iran de inflatie kunnen opdrijven en het voor lange tijd boven de Fed-doelstelling van 2 procent kunnen houden. De Fed heeft haar inflatieprognose voor eind 2026 bijgesteld van 2,4 procent naar 2,7 procent. Powell erkende dat de effecten van de oliecrisis mogelijk tijdelijk zijn als het conflict snel wordt beëindigd, maar voegde toe dat de onzekerheid rond de Straat van Hormuz te groot is om op die uitkomst te rekenen.

Olieprijzen stegen 60 procent in drie weken

De achtergrond van het Fed-besluit is een oliemarkt in shock. Brent-ruwe olie handelde woensdag boven 111 dollar per vat, een stijging van circa 60 procent ten opzichte van de prijs van ongeveer 70 dollar per vat vlak voor de uitbraak van het conflict op 28 februari. Aan de benzinepomp betalen Amerikaanse automobilisten gemiddeld 3,84 dollar per gallon, een stijging van bijna een dollar ten opzichte van de 2,98 dollar van vóór de oorlog. De stijging van energieprijzen treft via importkosten en transportprijzen vrijwel alle sectoren van de economie.

Wall Street reageert nerveus: Dow verliest 768 punten

Aandelenbeleggers reageerden teleurgesteld op de combinatie van een ongewijzigde rente en hogere inflatieverwachtingen. De Dow Jones Industrial Average verloor 768 punten, wat neerkomt op 1,63 procent, en sloot op 46.225 punten, het laagste niveau van het jaar. De S&P 500 daalde 1,36 procent en de Nasdaq Composite verloor 1,46 procent. Analisten wezen erop dat markten eerder op renteverlagingen hadden gerekend als steun voor aandelenwaarderingen, een scenario dat nu verder weg lijkt dan begin 2026 werd aangenomen.

Slechts één renteverlaging gepland voor heel 2026

De bijgewerkte "dot plot" van de FOMC-leden, het diagram waaruit de individuele renteverwachtingen van beleidsmakers blijken, laat zien dat de meerderheid nu slechts één verlaging van een kwart procentpunt verwacht in de loop van 2026. Dat is een duidelijke neerwaartse bijstelling ten opzichte van de drie verlagingen die bij de vorige raming in december 2025 nog werden geprojecteerd. Powell onderstreepte dat de Fed "data-afhankelijk" blijft en bereid is sneller te handelen als de economische situatie verslechtert.

Gevolgen voor Europa en Nederland

Het Fed-besluit heeft directe relevantie voor Europa. Een hogere rente in de VS houdt de dollar doorgaans sterk, wat de import van in dollars geprijsde grondstoffen voor Europese bedrijven en consumenten duurder maakt. De ECB hield donderdag eveneens de depositorente ongewijzigd op 2 procent. Voor Nederlandse huishoudens met een variabele hypotheek of lopende energiecontracten betekent de aanhoudende onzekerheid dat de hoop op een significante rente- en energieprijsdaling dit jaar verder vervaagt. Centrale banken aan weerszijden van de Atlantische Oceaan kiezen voor een afwachtende houding totdat de geopolitieke situatie in de Golf helderder wordt.