ACM gaat Big Tech-cloudafhankelijkheid aanpakken en wil Nederland digitaal zelfstandiger maken

ACM bezorgd over groeiende dominantie van Amerikaanse cloudgiganten

De Autoriteit Consument en Markt heeft in haar agenda voor 2026 scherpe zorgen geuit over de afhankelijkheid van Nederlandse bedrijven en overheden van een klein aantal grote Amerikaanse cloudbedrijven. Microsoft Azure, Amazon Web Services en Google Cloud domineren de markt voor cloudinfrastructuur in Nederland en Europa in een mate die de ACM als risicovol bestempelt. Geopolitieke ontwikkelingen, waaronder de verscherping van het handelsconflict tussen de VS en China en de discussies over het Europese soevereiniteitsbeleid, hebben dit vraagstuk urgenter gemaakt. Wanneer een enkele buitenlandse cloudaanbieder zijn voorwaarden wijzigt of de toegang beperkt, kunnen overheidsdiensten, ziekenhuizen en financiele instellingen in directe problemen komen.

Onderzoek naar obstakels bij overstap naar Europese cloud

De ACM start in 2026 een concreet onderzoek naar de drempels die bedrijven en organisaties ervaren wanneer zij hun cloudinfrastructuur willen verplaatsen naar een Europese of binnenlandse aanbieder. Dit zogeheten overstaponderzoek richt zich op technische lock-in, contractuele belemmeringen en kostenverschillen die de markt vervormen. Op basis van de bevindingen zal de ACM aanbevelingen doen aan beleidsmakers voor het vergroten van Europese digitale autonomie. Daarmee sluit de toezichthouder aan bij bredere Europese initiatieven zoals de European Clouds GAIA-X en de Europese Chip Act, die elk op hun eigen manier proberen de afhankelijkheid van niet-Europese technologieplatforms te verminderen.

Data Act: meer controle voor gebruikers van slimme apparaten

Sinds november 2025 heeft de ACM ook toezichthoudende bevoegdheden gekregen op de naleving van de Europese Data Act. Deze wet regelt wie toegang heeft tot de data die slimme apparaten genereren, van connected cars tot industriele sensoren en slimme huishoudelijke apparaten. De Data Act verplicht fabrikanten om gebruikers eenvoudiger inzage en controle te geven over hun eigen data en maakt het makkelijker om van clouddienst te wisselen. De ACM publiceerde eerder dit jaar al een leidraad voor fabrikanten over hun verplichtingen en kondigt nu actief onderzoek aan naar sectoren waar naleving achterblijft, waaronder de auto-industrie.

Kinderen in gevaar op Snapchat en Roblox

Een van de opvallendste speerpunten in de ACM-agenda is de bescherming van minderjarigen op sociale media en gamingplatforms. De toezichthouder kondigt specifieke onderzoeken aan naar Snapchat en Roblox, twee platforms die bijzonder populair zijn bij kinderen en tieners in Nederland. De ACM wil nagaan of deze platforms voldoen aan de eisen van de Digital Services Act ten aanzien van de bescherming van minderjarigen. Denk aan algoritmische aanbevelingen die jongeren blootstellen aan schadelijke inhoud, ondoorzichtige privacyinstellingen en de inzet van zogeheten dark patterns: ontwerptrucs die gebruikers ertoe verleiden meer tijd of geld uit te geven dan zij van plan waren.

Streng optreden tegen webshops die regels overtreden

Op het terrein van consumentenbescherming kondigt de ACM strengere handhaving aan tegen webshops die de regels overtreden. Nep-kortingen, het verborgen houden van totale kosten en valse dringende aanbiedingen zijn hardnekkige overtredingen die consumenten benadelen. De ACM heeft in de afgelopen jaren meerdere grote boetes uitgedeeld, maar stelt dat structurele nalevingsproblemen blijven bestaan. In 2026 worden meer bedrijven actief benaderd met informatie over hun verplichtingen, en bij herhaalde overtredingen zal sneller worden overgegaan tot formele handhaving.

Digitale toegankelijkheid voor 2,5 miljoen Nederlanders

Tot slot heeft de ACM aandacht voor digitale toegankelijkheid. In Nederland leven naar schatting 2,5 miljoen mensen met een beperking die het gebruik van digitale diensten bemoeilijkt, van websites die niet werken met schermleessoftware tot apps zonder ondertiteling. Per medio 2025 zijn strengere Europese eisen van kracht voor de toegankelijkheid van websites en apps van zowel overheden als private ondernemingen. De ACM kondigt controles aan om te meten hoe ver de naleving is gevorderd en zal zo nodig corrigerend optreden. Digitale inclusie is daarmee geen vrijwillige ambitie meer, maar een afdwingbaar recht.

Balans tussen innovatie en bescherming

De ACM benadrukt in haar agenda dat toezicht niet ten koste mag gaan van innovatie. Het doel is een digitale markt die eerlijk, veilig en toegankelijk is, en die tegelijkertijd ruimte laat voor nieuwe spelers om te groeien. De toezichthouder werkt daartoe nauw samen met Europese zusterorganisaties zoals het Europees Comite voor Gegevensbescherming en de nieuwe AI-autoriteit. De ACM-agenda 2026 markeert daarmee een duidelijke koerswijziging: van reactief optreden bij klachten naar proactief onderzoek en handhaving in een digitale economie die steeds meer bepaalt hoe Nederlanders werken, communiceren en consumeren.