Defensie zoekt 14.500 nieuwe militairen in 2026, maar krapte op arbeidsmarkt maakt werving moeizaam

Grootste wervingsoperatie in decennia

De Nederlandse krijgsmacht heeft voor 2026 een wervingsdoelstelling vastgesteld die zijn weerga niet kent in de recente geschiedenis: ruim 14.500 nieuwe beroepsmilitairen en reservisten moeten dit jaar worden aangetrokken. Het doel is om in 2030 uit te komen op een totaal van 100.000 defensiemedewerkers, een niveau dat past bij de hernieuwde NAVO-ambitie en de gestegen dreigingen aan de oostflank van Europa. Tegelijkertijd stijgen de defensie-uitgaven fors: het budget voor 2026 bedraagt 13,4 miljard euro, op weg naar meer dan 19 miljard euro structureel in 2035, wanneer Nederland op 3,5 procent van het bruto binnenlands product uitkomt.

Krappe arbeidsmarkt als voornaamste bottleneck

De ambities botsen op een hardnekkige realiteit: Nederland kampt al jaren met een structureel krappe arbeidsmarkt in de sectoren waaruit Defensie veel werft. UWV analyseerde de 59 beroepen waarvoor Defensie personeel zoekt en stelde vast dat in 45 daarvan sprake is van een zeer krappe arbeidsmarkt. De knelpuntfuncties zijn divers: bouwtechnici, monteurs, vrachtwagenchauffeurs en verpleegkundigen worden gevraagd voor uiteenlopende defensietaken, van logistiek en infrastructuur tot gezondheidszorg in het veld. Al deze beroepen zijn tegelijkertijd in trek bij de civiele sector, die in veel gevallen hogere lonen en betere arbeidsomstandigheden kan bieden.

De concurrentie om hetzelfde schaarse talent is daarmee direct. Een monteur die zijn keuze moet maken tussen een baan bij een luchtvaartmaatschappij, een energiebedrijf of bij Defensie, weegt niet alleen het salaris af maar ook de mobiliteit, de contractvorm en het werkperspectief. Defensie scoort traditioneel goed op werkzekerheid en collegialiteit, maar minder op flexibiliteit en aanvangssalaris.

Skills-based recruitment als nieuwe aanpak

Om de wervingspool te verbreden, stapt Defensie in 2026 over op skills-based recruitment. In plaats van te selecteren op diploma's en formele kwalificaties kijkt de organisatie primair naar de vaardigheden en het leerpotentieel van kandidaten. De aanpak opent de deur voor mensen met een uitkering of een niet-lineaire loopbaanhistorie die de benodigde technische of praktische competenties bezitten maar niet de papieren die klassieke werving vereist.

UWV wijst erop dat onder de geregistreerde werkzoekenden jonger dan 35 jaar ruim 19.000 mensen zitten met een achtergrond of interesse die aansluit op de vraag van Defensie. De komende vijf jaar heeft Defensie al minimaal 1.000 mensen via UWV-trajecten naar een functie geholpen. De nieuwe aanpak is een verdere schaalvergroting van dat model, met kortere selectietrajecten en begeleide instroom.

DNB: investeer gericht op Nederlandse sterktes

De Nederlandsche Bank publiceerde in februari 2026 een advies over hoe de extra defensiemiljarden het best kunnen worden ingezet. De kern van dat advies is specialisatie: Nederland hoeft niet alles te kunnen, maar moet goed worden in die defensiedomeinen waar het land een competitief voordeel heeft. DNB wijst op drie sectoren: halfgeleiders en chiptechnologie, geavanceerde optische en microscopische instrumenten en maritieme technologie. Deze gebieden zijn dual-use, ze hebben zowel civiele als militaire toepassingen, wat investeringen efficienter maakt.

Het advies past in een bredere Europese discussie over specialisatie en coördinatie. Duitsland en Frankrijk investeren zwaar in tanks, artillerie en munitie; Nederland kan zich richten op de technologische niches waar het al sterk in is. Binnen NAVO-verband zijn afspraken over wie wat produceert essentieel om dubbele investeringen te vermijden en de Europese defensie-industrie als geheel te versterken.

Lange termijn, maar urgentie nu

De opbouw van defensiecapaciteit is, zoals DNB ook benadrukt, een kwestie van de lange adem. Een fabrikant van defensiematerieel zal alleen nieuwe productielijnen inrichten als er voldoende zekerheid bestaat op langjarige vraag vanuit de overheid. Een rekruut die nu instroomt, is pas na jaren opleiding en ervaring volledig inzetbaar. De urgentie is dan ook om nu te beginnen, niet om snel resultaat te boeken. De wervingscampagne van 2026 legt een fundament waarvan de vruchten pas in de jaren na 2028 volledig worden geplukt.