Arrestatieteams houden in dezelfde nacht drie jonge terrorismeverdachten aan in Rotterdam, Eindhoven en Alkmaar

Drie invallen binnen een uur

In de nacht van dinsdag op woensdag zijn in Rotterdam, Eindhoven en Alkmaar arrestatieteams binnengevallen bij woningen. Daarbij werden drie verdachten aangehouden, meldt het Openbaar Ministerie. De aanhoudingen vonden plaats binnen een lopend onderzoek naar terrorisme.

De verdachten zijn tussen de zestien en negentien jaar oud. Het OM houdt vast aan de gebruikelijke terughoudendheid in dit soort zaken en wil niet zeggen waarvan de drie precies worden verdacht. Ook over het totale aantal aanhoudingen in het onderzoek doet het OM geen mededelingen.

Wat er in Overschie gebeurde

De inval in Rotterdam vond rond kwart over een 's nachts plaats aan de Strijpesingel in de wijk Overschie. Agenten met zware wapens namen posities in op daken rond het pand. De aangehouden jongeman werd geblinddoekt naar buiten gebracht.

Opvallend was wat daarna volgde. De verdachte werd nog even teruggebracht naar de woning, zodat de politie zijn telefoon met gezichtsherkenning kon ontgrendelen. Daarna werd het toestel meegenomen voor onderzoek. Dat detail zegt iets over waar dit soort zaken tegenwoordig om draait: het bewijs zit voor een groot deel in chatgesprekken en zoekgeschiedenis.

Een deur die werd opgeblazen in Eindhoven

In Eindhoven ging het er niet zachter aan toe. Daar werd de deur van de woning opengeblazen voordat het arrestatieteam naar binnen ging. Ook hier werd een man geblinddoekt afgevoerd, waarna de woning is doorzocht.

Het Eindhovense adres, aan de Jan van Eyckgracht in de wijk Burghplan, is niet onbekend. Op datzelfde adres werd in 2023 al eens een terrorismeverdachte aangehouden. Volgens lokale berichtgeving gaat het bij de aanhouding van deze week om dezelfde inmiddels negentienjarige man. Het OM heeft dat niet bevestigd.

De zaak uit 2023

In die eerdere zaak ging het om iemand die via sociale media had gesproken over aanslagen op uitgaansgelegenheden en politiebureaus. De rechter oordeelde dat hij zich had verdiept in aansluiting bij de terreurbeweging Islamitische Staat in Afghanistan. Tot daadwerkelijke aanslagen kwam het niet.

De straf die daarop volgde was naar Nederlandse maatstaven beperkt: 112 dagen cel, tweehonderd uur taakstraf en een reisverbod. Dat een deel van die celstraf al in voorarrest was uitgezeten, is een patroon dat vaker terugkeert in zaken waarin de voorbereiding nog in een vroeg stadium wordt afgebroken.

Wat het OM juist niet zegt

Over Alkmaar is nog het minst bekend. Ook daar werd volgens regionale media een jonge verdachte aangehouden, maar details over die inval ontbreken. Of de drie zaken tot hetzelfde feitencomplex behoren, wil het OM niet bevestigen, al zijn de aanhoudingen in Rotterdam en Eindhoven wel met elkaar in verband gebracht.

Die geslotenheid is niet ongebruikelijk. In terrorismeonderzoeken loopt het opsporingsbelang vaak nog door na de eerste aanhoudingen, en de verdenking wordt pas concreet als het dossier bij de rechter-commissaris ligt. Wat er nu bekend is, komt vooral van omstanders en van beelden die tijdens de invallen zijn gemaakt.

Hoe het juridisch verdergaat

Na de aanhouding volgt in Nederland een periode van inverzekeringstelling, waarna de rechter-commissaris beoordeelt of er genoeg is om de verdachten langer vast te houden. Pas in die fase wordt doorgaans duidelijk of het gaat om voorbereidingshandelingen, opruiing, deelname aan een terroristische organisatie of iets anders.

De leeftijd van de verdachten is daarbij een aparte factor. Bij een zestienjarige is het jeugdstrafrecht het uitgangspunt, met andere maximumstraffen en meer nadruk op behandeling en begeleiding. Bij een negentienjarige kan de rechter kiezen tussen jeugdstrafrecht en het volwassenenstrafrecht.

De vraag die deze zaak oproept

Wat deze aanhoudingen vooral zichtbaar maken, is hoe jong verdachten in terrorismeonderzoeken kunnen zijn. Radicalisering die zich grotendeels online voltrekt, laat zich moeilijk vangen in de klassieke aanpak van netwerken en reisbewegingen. Een minderjarige die alleen op zijn kamer in een chatgroep terechtkomt, komt op een heel andere manier in beeld.

Tegelijk is voorzichtigheid op zijn plaats. Er is nog geen enkele verdenking openbaar gemaakt, laat staan bewezen, en een spectaculaire inval zegt op zichzelf niets over de zwaarte van een zaak. De vorige zaak op hetzelfde Eindhovense adres eindigde in een straf die maar een fractie was van wat de omvang van de inzet destijds deed vermoeden.