Venezuela begint gesprekken over nieuwe verkiezingen, maar oppositieleider Machado schuift niet aan

Twee delegaties van tien aan tafel

In Caracas is zaterdag een overleg begonnen tussen de Venezolaanse Nationale Assemblee en een deel van de oppositie. Beide kanten komen met een delegatie van tien mensen. Het doel dat ze zelf noemen is het versterken van de democratie in het land.

Namens het bewind zit Jorge Rodriguez aan tafel, voorzitter van de Nationale Assemblee en broer van waarnemend president Delcy Rodriguez. De oppositiedelegatie wordt geleid door Dinorah Figuera, die de in 2015 gekozen fractie aanvoert en sinds 2018 in ballingschap leeft.

Wat er op de agenda staat

Het gesprek moet een weg banen naar nieuwe verkiezingen. De eerste stap die beide kanten noemen is een onafhankelijke kiesraad, het orgaan dat in Venezuela de uitslagen vaststelt en dat jarenlang als verlengstuk van de macht gold.

Daarnaast gaat het over de benoeming van rechters, onder wie die van het hooggerechtshof, en over garanties voor politieke deelname. Figuera zegt dat de oppositie meebeslist over wie die posten gaat bezetten. In haar delegatie zitten onder anderen de juristen Juan Miguel Matheus en Sergio Vergara, ondernemer Jorge Millan en oud-vicevoorzitter Marco Aurelio Quinones.

Machado blijft weg van de tafel

De bekendste oppositieleider ontbreekt. Maria Corina Machado, die de Nobelprijs voor de Vrede kreeg, doet niet mee. Zij dringt aan op snellere verkiezingen en had eerder aangekondigd de onderhandelingen zelf te willen leiden.

In plaats daarvan sprak zij achter gesloten deuren met bondgenoten over het overleg. Haar afwezigheid is geen detail, want zonder de leider met de grootste aanhang blijft de vraag hangen namens wie deze oppositiedelegatie precies spreekt.

Washington kijkt mee

De Verenigde Staten steunen het overleg. Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio sprak zich er positief over uit, en zijn departement liet weten Venezolaanse initiatieven voor een vreedzame en democratische overgang te blijven steunen.

Die betrokkenheid is niet vrijblijvend. Venezuela benoemde Johann Alvarez tot zaakgelastigde in Washington, met de opdracht te werken aan dialoog, samenwerking en wederzijds respect. Analist Imdat Oner noemt Venezuela het enige buitenlandpolitieke succes dat de regering-Trump tot nu toe kan aanwijzen.

Het land waarin dit overleg plaatsvindt

De aanleiding voor de huidige verhoudingen ligt in januari. Op 3 januari 2026 voerden de Verenigde Staten een militaire operatie uit in Venezuela, waarbij president Nicolas Maduro en zijn vrouw Cilia Flores werden meegenomen. Sindsdien leidt vicepresident Delcy Rodriguez het land als waarnemend president.

Daarna kwamen politieke gevangenen vrij, te beginnen op 8 januari. Begin maart waren 621 vrijlatingen bevestigd, terwijl mensenrechtenorganisaties stelden dat er toen nog meer dan vijfhonderd mensen vastzaten.

De aardbevingen als argument om te wachten

In juni werd Venezuela getroffen door zware aardbevingen met een kracht tussen 7,2 en 7,5, waarbij meer dan vijfduizend mensen omkwamen. De wederopbouw domineert sindsdien het bestuurlijke werk.

Het bewind voert die ramp ook aan als reden om verkiezingen niet voorop te stellen. Rodriguez zei enkele dagen voor de aankondiging van dit overleg nog dat het land niet in de stemming was om over verkiezingen te praten, wat de aankondiging zelf des te opvallender maakte.

Twijfel over de oprechtheid van het bewind

De belangrijkste kritiek is dat er wordt gerekt. Oner waarschuwt dat het bewind de gesprekken zo lang kan uitsmeren dat ze doorlopen tot na het vertrek van Trump in 2029, waarmee de druk uit Washington vanzelf wegvalt.

Op straat is het beeld verdeeld. In verschillende delen van Caracas gingen mensen demonstreren met de eis dat er nu verkiezingen komen, terwijl aanhangers van het chavisme juist vraagtekens zetten bij dit overleg met de oppositie.

Waarom dit het Koninkrijk raakt

Voor Nederland is Venezuela geen ver land. Aruba, Curacao en Bonaire liggen voor de Venezolaanse kust, en wat er op het vasteland gebeurt werkt door op de eilanden, van scheepvaart en handel tot de komst van mensen die het land ontvluchten.

Daarmee raakt de uitkomst van dit overleg direct aan het Koninkrijk. Een geloofwaardig verkiezingstraject zou de regio rust geven, terwijl een proces dat jaren blijft hangen betekent dat de onzekerheid voor de eilanden even lang aanhoudt.