Brandweer slaat alarm na meer dan 47 inbraken in kazernes, dieven zijn uit op hydraulisch reddingsgereedschap

Meer dan 47 keer raak of bijna raak

Brandweer Nederland heeft deze week alarm geslagen over een reeks inbraken bij brandweerkazernes. In het lopende jaar gaat het om meer dan 47 inbraken of pogingen daartoe, verspreid over het land. Dat is een aantal dat volgens de organisatie ver boven het gebruikelijke niveau ligt.

Wat de zaak bijzonder maakt, is dat het niet om willekeurige inbraken lijkt te gaan. De daders nemen niet mee wat los en waardevol is, maar richten zich op een specifieke categorie: het zware reddingsgereedschap dat de brandweer gebruikt bij ernstige ongevallen.

Spreiders en scharen van twaalfduizend euro per set

Het gaat vooral om hydraulische spreiders en hulpverleningsscharen. Dat is het gereedschap waarmee brandweerlieden een autowrak openen om een bekneld slachtoffer te bevrijden, en waarmee zij zich toegang verschaffen tot afgesloten ruimtes. Een set met een spreider en een hulpverleningsschaar vertegenwoordigt een waarde van ongeveer twaalfduizend euro.

Die prijs verklaart een deel van de aantrekkingskracht, maar niet alles. Er zijn eenvoudiger manieren om aan twaalfduizend euro te komen dan inbreken bij een gebouw waar dag en nacht mensen kunnen zijn en waar een alarmmelding direct hulpdiensten oproept.

Vier keer dezelfde kazerne in Osdorp in drie weken

De concentratie van incidenten geeft een indicatie van hoe gericht de daders te werk gaan. Bij de Amsterdamse kazerne in Osdorp werd in drie weken tijd vier keer ingebroken. Bij kazerne Zebra sloegen inbrekers in de nacht van 19 op 20 juli twee keer toe, en ook bij kazerne Willem was het raak.

Daarnaast waren er incidenten buiten de hoofdstad. In Monnickendam werd op 23 juli ingebroken, in Landsmeer en Duivendrecht bleef het bij een mislukte poging. Ook uit Zuid-Holland kwamen meerdere meldingen binnen. Dat een kazerne binnen enkele weken opnieuw wordt bezocht, wijst erop dat de daders gericht terugkeren naar locaties die zij kennen.

Gereedschap dat ook een inbrekerswerktuig is

Waarom juist dit materieel zo gewild is, laat zich raden uit de aard ervan. Een woordvoerder van Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland wijst erop dat dergelijk materieel ook kan worden gebruikt om in te breken in gebouwen, voertuigen of andere objecten. Wat is ontworpen om een verwrongen autoportier open te wrikken, opent net zo goed een deur of een kluisruimte.

De politie onderzoekt of de daders bewust naar dit gereedschap op zoek waren en of er een groep achter de reeks zit. Zolang dat onderzoek loopt, blijft het bij een vermoeden, maar het patroon van herhaalde bezoeken aan dezelfde locaties en de eenzijdige buit wijzen niet in de richting van gelegenheidsdieven.

Extra beveiliging kost seconden bij een uitruk

Brandweer Nederland heeft aanvullende beveiligingsmaatregelen getroffen om verdere diefstallen te voorkomen. Steven van de Looij stelt namens de organisatie dat die maatregelen invloed hebben op de snelheid waarmee hulpverleners kunnen optreden, terwijl bij een noodsituatie iedere seconde telt.

Daarin zit het werkelijke probleem. Een kazerne is functioneel gebouwd op snelheid: deuren die direct opengaan, gereedschap dat binnen handbereik ligt, geen sloten tussen een alarmmelding en de uitruk. Elke maatregel die dieven buiten houdt, werkt in dezelfde richting tegen de eigen mensen. De brandweer moet dus kiezen tussen twee vormen van veiligheid die elkaar bijten.

Wat er gebeurt als het gereedschap er niet is

Naast de vertraging door beveiliging is er het directe gevolg van de diefstal zelf. Een kazerne die haar spreider en schaar kwijt is, kan bij een ernstig verkeersongeval niet zelfstandig een beknelde inzittende bevrijden en moet wachten op materieel uit een naburige post.

Bij beknelling na een aanrijding is die tijd niet vrijblijvend. De vervangingskosten zijn voor een veiligheidsregio te dragen, maar de periode tussen diefstal en levering van nieuw materieel is dat veel minder. Hoeveel sets er inmiddels in totaal zijn verdwenen, is niet bekendgemaakt.

Politie, justitie en een oproep aan de omgeving

Brandweer Nederland werkt samen met de politie en het Openbaar Ministerie om de reeks te stoppen en de daders op te sporen. De organisatie roept omwonenden op om bij verdachte situaties rond een kazerne direct 112 te bellen, en om informatie desgewenst anoniem te melden via 0800 7000.

Die oproep is meer dan een formaliteit. Kazernes staan vaak op bedrijventerreinen of aan de rand van een woonwijk, waar 's nachts weinig toezicht is. Juist doordat de daders naar dezelfde locaties terugkeren, kan een melding van iets wat eerder ook al opviel het onderzoek verder helpen.