Belgie blokkeert Chinese overname van helikopterbedrijf NHV, dat ook vanuit Den Helder en Rotterdam vliegt

Een verkoop die vlak voor de eindstreep sneuvelde

Het Belgische helikopterbedrijf Noordzee Helikopters Vlaanderen uit Oostende komt niet in Chinese handen. Het bedrijf maakte woensdag bekend dat de verkoop niet doorgaat, nadat de Interfederale Screeningscommissie had ingegrepen. Die commissie toetst buitenlandse investeringen in Belgische bedrijven op risico voor de nationale veiligheid.

Volgens de Belgische regering leverde de transactie risico op voor de nationale veiligheid en voor de strategische belangen van het land, en waren er mogelijke raakvlakken met de defensiesector. Minister van Economie David Clarinval benadrukte dat Belgie openstaat voor buitenlandse investeerders, maar dat die openheid niet ten koste mag gaan van de veiligheid.

Dertig helikopters en vierhonderd medewerkers

NHV telt ongeveer 400 medewerkers en vliegt met zo een dertig helikopters. Het bedrijf vervoert technici en ingenieurs van en naar offshore windparken en olie- en gasplatforms, en zet ook helikopters in om loodsen aan boord van vrachtschepen te brengen.

Sinds 2013 is het Franse investeringsbedrijf Ardian eigenaar. Dat een investeerder na ruim tien jaar een uitweg zoekt, is in die sector niet ongebruikelijk. De vraag die deze zaak oproept, is niet of NHV verkocht mocht worden, maar aan wie.

De koper: een Ierse dochter van de Chinese groep GDAT

De beoogde koper was GD Helicopter Finance, een in Ierland gevestigd bedrijf dat onderdeel is van de Chinese groep GDAT. De overname stond gepland voor begin 2026. Formeel ging het dus om een Europese koper, maar de uiteindelijke zeggenschap zou bij een Chinese eigenaar terechtkomen.

Precies die constructie maakt de zaak illustratief. Screening op nationaliteit van de directe koper zegt weinig als de moederonderneming elders zit. De Belgische commissie keek naar de uiteindelijke eigenaar en kwam daardoor tot een ander oordeel dan een oppervlakkige toets zou opleveren.

Militaire helikopters gaven de doorslag

Het zwaarste argument lag bij defensie. Belgie heeft twintig Airbus H145M militaire helikopters aangeschaft via de NAVO, en NHV was in beeld als onderaannemer voor het onderhoud daarvan. Chinese zeggenschap over NHV zou daarmee indirect toegang kunnen geven tot Belgische militaire toestellen.

Een bron bij Defensie verwoordde dat eerder dit jaar scherp: China laten meekijken in de eigen luchtsystemen is een brug te ver. De militaire inlichtingendienst deed al in februari onderzoek naar de voorgenomen overname, dus de bezwaren speelden maanden voordat het besluit viel.

Ook de energie-infrastructuur woog mee

Naast de defensiekant speelde de rol van NHV bij kritieke energie-infrastructuur mee. De helikopters van het bedrijf brengen personeel naar windparken en platforms op de Noordzee, installaties die de laatste jaren steeds nadrukkelijker als kwetsbaar worden gezien.

Wie die vluchten uitvoert, weet wanneer er personeel aanwezig is, welke installaties onderhoud krijgen en hoe de bevoorrading verloopt. Dat is operationele kennis over infrastructuur waar in Noordwest-Europa een groeiend deel van de stroomvoorziening van afhangt.

Voor het eerst in drie jaar dat Belgie ingrijpt

Het Belgische kabinet noemde de beslissing volstrekt uitzonderlijk. Het is de eerste keer in drie jaar tijd dat de overheid een overname op deze grond tegenhoudt. Dat zegt zowel iets over de terughoudendheid van de screeningscommissie als over hoe zwaar dit dossier woog.

Wat er nu met NHV gebeurt, is niet duidelijk. De blokkade zegt alleen dat deze koper afvalt, niet dat de huidige eigenaar afziet van verkoop. Een nieuwe transactie met een andere partij blijft mogelijk en zou dan opnieuw langs dezelfde toets moeten.

Den Helder en Rotterdam: de Nederlandse kant van de zaak

Voor Nederland is dit geen buitenlands bericht op afstand. NHV heeft vestigingen in Den Helder en Rotterdam en vliegt van daaruit op de Noordzee. Den Helder is al decennia de thuisbasis voor helikoptervluchten naar de Nederlandse offshore-installaties.

Het besluit is dus in Brussel genomen, terwijl een deel van de gevolgen in Noord-Holland en Zuid-Holland neerslaat. Dat is de kern van het ongemak bij dit soort screening: bedrijven opereren over de grens heen, terwijl de toets nationaal blijft. Een overname die in het ene land wordt geblokkeerd, kan in een ander land op andere gronden worden beoordeeld, terwijl de infrastructuur die ermee samenhangt gedeeld is.