Le Pen opent haar campagne voor 2027 in Orleans, met Bardella herkozen en een cassatiezaak die nog openstaat

Een congres in Orleans als startschot

Marine Le Pen opent zondag in Orleans haar campagne voor de Franse presidentsverkiezingen. Het podium is de slotdag van het negentiende congres van Rassemblement National, de partij die zij jarenlang leidde en die in de peilingen voor de eerste ronde bovenaan staat.

Voor Le Pen is dit haar vierde poging om het Elysee te bereiken. De bijeenkomst in de Co'Met-arena was aangekondigd voor ongeveer tienduizend aanhangers, met toespraken van onder anderen partijvoorzitter Jordan Bardella en Eric Ciotti.

Bardella herkozen, met Matignon in beeld

Zaterdag begon het congres met de herverkiezing van Bardella als partijvoorzitter. Hij kreeg 98,98 procent van de stemmen, uitgebracht door 75.497 leden, met 779 blanco stembiljetten.

De rolverdeling die de partij daarmee neerzet is duidelijk: Le Pen gaat voor het presidentschap, Bardella voor Matignon, de ambtswoning van de Franse premier. Dat werkt alleen als de partij zowel het Elysee als een parlementaire meerderheid wint, iets wat haar tot nu toe nooit is gelukt. Intussen maakte Sebastien Chenu bekend dat hij Le Pen opvolgt als fractievoorzitter in de Assemblee nationale.

Een stad onder bijzondere maatregelen

Orleans stond het hele weekend onder verhoogde bewaking. Er waren ongeveer drieduizend politieagenten en gendarmes ingezet, en burgemeester Serge Grouard kondigde voor twee nachten een avondklok af voor minderjarigen onder de vijftien jaar, voor de hele gemeente.

Hij noemde dat een preventieve maatregel om de openbare orde te bewaren en het risico op ontsporing te beperken. Zaterdagmorgen liep een betoging tegen de partij door de stad, volgens de prefectuur met 13.000 deelnemers en volgens de organisatoren met 26.000. Die liep vreedzaam af. Bij de ingang van het congres ontstond daarnaast opschudding over de veiligheidscontrole, waarbij bij vrouwelijke bezoekers werd nagegaan of zij een beha droegen, om te voorkomen dat activisten van Femen zouden binnenkomen.

De rechtszaak die nog niet voorbij is

Dat Le Pen kandidaat kan zijn, is het gevolg van een uitspraak van deze zomer. Op 7 juli hield het hof van beroep in Parijs haar veroordeling voor het misbruik van geld van het Europees Parlement in stand, maar verlaagde het de ontzetting uit het passief kiesrecht naar 45 maanden, waarvan 30 voorwaardelijk.

Daarmee bleef vijftien maanden onvoorwaardelijk over, een termijn die al liep sinds maart 2025 en dus verstreken was. Het hof legde haar wel een jaar elektronisch toezicht op. Le Pen stelde na de uitspraak dat haar verkiesbaarheid was hersteld en kondigde tegelijk cassatie aan. De Cour de cassation moet zich nog over de zaak buigen, naar verwachting uiterlijk begin 2027 en dus kort voor de verkiezingen.

Hoe de partij er in de peilingen staat

De eerste ronde is op 18 april 2027, de tweede op 2 mei. Volgens Mathieu Gallard, onderzoeksdirecteur bij Ipsos, staat Le Pen in de peilingen voor de eerste ronde ruim voorop, met tussen de 32 en 33,5 procent van de stemintenties.

Zo'n score in de eerste ronde zegt nog weinig over de tweede. Juist daar is Le Pen eerder gestrand, omdat kiezers van andere partijen zich tegen haar verzamelden. Haar aanhang verwijst intussen naar het geweld van 17 oktober als iets wat de partij nieuwe wind in de zeilen heeft gegeven.

Geld als zwakke plek

Achter de volle zaal zit een praktisch probleem. De penningmeester van de partij deed op het congres een oproep aan Franse banken om een lening voor de campagne te verstrekken.

Dat is geen detail. Een Franse presidentscampagne kost tientallen miljoenen euro, de staat vergoedt pas achteraf een deel daarvan en banken zijn terughoudend geweest om deze partij te financieren. Een partij die in de peilingen vooropstaat en tegelijk publiekelijk om krediet moet vragen, laat zien dat electorale winst en institutionele acceptatie niet hetzelfde zijn.

Wat dit voor Nederland betekent

Frankrijk is de tweede economie van de eurozone en de enige kernmacht in de Europese Unie. Een president die de Europese samenwerking fundamenteel anders wil inrichten, verandert de omgeving waarin het Nederlandse kabinet werkt, van de begrotingsregels tot de steun aan Oekraine.

Daar komt bij dat een Franse campagne de agenda in andere lidstaten meebeweegt. De onderwerpen die Rassemblement National centraal stelt, migratie en nationale voorrang, staan ook in de Nederlandse politiek hoog op de lijst, en de uitslag van 2027 zal in dat debat als argument worden gebruikt, welke kant die ook uitvalt.

Wat nog onzeker is

De uitkomst van de cassatiezaak is niet te voorspellen, en daarmee ook niet of Le Pen in april 2027 daadwerkelijk op het stembiljet staat. Binnen de partij wordt Bardella genoemd als wie het dan zou overnemen, maar vastgelegd is dat niet.

Ook ligt het veld aan de andere kant nog open. Wie namens het midden en namens links de tweede ronde ingaat, is een half jaar voor de verkiezingen niet bekend, en juist die vraag bepaalt of een eerste plaats in de eerste ronde iets waard is.